در یکی از جلسات بالینی، «بیمار شماره یک» با حالتی آشفته و چهرهای برافروخته وارد اتاق درمان شد. تلفن همراهش را مدام بررسی میکرد و با لحنی آمیخته به خشم و اضطراب گفت: «اگر جوابم را ندهد، یعنی دیگر دوستم ندارد. حتماً میخواهد برود. من اجازه نمیدهم.» این جمله کوتاه، چکیدهای از دنیای درونی او بود؛ جهانی که در آن هر فاصلهای، هر تأخیر کوتاه، و هر نشانهای از استقلال دیگری بهمثابه تهدیدی مرگبار تجربه میشود. در این سناریوی بالینی، مسئله نه صرفاً حسادت یا بدخلقی لحظهای، بلکه ترسی بنیادین از رها شدن است؛ ترسی که همچون هستهای سمی، تمام روابط بینفردی بیمار شماره یک را مسموم میکند.
در یکی از جلسات بالینی، «بیمار شماره یک» با حالتی آشفته و چهرهای برافروخته وارد اتاق درمان شد.
ترس از رها شدن در اختلال شخصیت خودشیفته (Narcissistic Personality Disorder) اغلب پشت نقاب اعتمادبهنفس اغراقآمیز و سلطهجویی پنهان میشود. بیمار شماره یک در سطح آشکار، خود را قدرتمند، مستقل و بینیاز نشان میدهد، اما در لایههای عمیقتر روان او، اضطرابی خاموش و مداوم جریان دارد: اضطراب از طرد شدن، از بیاهمیت شدن، و از فروپاشی تصویر بزرگمنشانهای که با زحمت فراوان ساخته است. این ترس، برخلاف تصور عمومی، او را به سمت رها کردن دیگران سوق نمیدهد؛ بلکه به کنترلگری افراطی، وابستهسازی بیمارگونه و اعمال مجازاتهای روانی علیه کسانی منجر میشود که نشانهای از فاصله گرفتن بروز میدهند.
در این مقاله، تمرکز بر این پیوند پنهان اما قدرتمند است: چگونه ترس عمیق از رها شدن به رفتارهای کنترلگرانه بیمار شماره یک شکل میدهد. با تکیه بر معیارهای DSM-5، نظریه دلبستگی بالبی (Attachment Theory)، روانشناسی خود کوهوت (Self Psychology)، نظریه روابط ابژه (Object Relations)، و مدل DARVO، نشان داده خواهد شد که کنترلگری نه یک انتخاب آگاهانه، بلکه پاسخی دفاعی به وحشتی اولیه است. وحشتی که ریشه در تجارب اولیه دلبستگی ناایمن و شکستهای مکرر در تنظیم هیجانی دارد.
پیشروی تحلیل به این صورت خواهد بود که ابتدا به خاستگاه تحولی ترس از رها شدن پرداخته میشود، سپس سازوکارهای دفاعی بیمار شماره یک بررسی میگردد، و در ادامه، الگوهای سلطهجویی، وابستهسازی و مجازات دیگران بهعنوان پیامدهای اجتنابناپذیر این ترس تشریح میشوند. هدف این مقدمه و بدنه تحلیلی، نه توجیه رفتارهای آسیبزا، بلکه افشای منطق درونی و ساختار روانیای است که چنین رفتارهایی را به شکلی تکرارشونده و مخرب بازتولید میکند.
۲. بدنه تحلیلی
ترس از رها شدن در چارچوب DSM-5 و چهره پنهان NPD
در DSM-5، اختلال شخصیت خودشیفته با ویژگیهایی مانند بزرگمنشی، نیاز افراطی به تحسین، و فقدان همدلی تعریف میشود. با این حال، آنچه کمتر بهصورت مستقیم مورد توجه قرار میگیرد، اضطراب عمیق زیربنایی است که این ویژگیها را تغذیه میکند. بیمار شماره یک نمونهای کلاسیک از این وضعیت است؛ فردی که پشت نمای خودبزرگبینانهاش، ترسی دائمی از بیارزش شدن و رها شدن پنهان کرده است. این ترس بهندرت بهصورت مستقیم بیان میشود، زیرا اعتراف به آن با تصویر ایدهآلشده «خود» در تعارض است.
در تجربه بالینی، بیمار شماره یک زمانی که شریک عاطفیاش درخواست فضای شخصی میکند، واکنشی نامتناسب نشان میدهد. او این درخواست را نه بهعنوان نیاز طبیعی دیگری، بلکه بهعنوان نشانهای از طرد قریبالوقوع تفسیر میکند. بر اساس معیارهای DSM-5، این واکنش را میتوان در چارچوب «حساسیت شدید به انتقاد» و «واکنشهای خشمگین یا تحقیرآمیز» فهمید، اما ریشه آن عمیقتر از یک حساسیت ساده است. اینجا با ترس از رها شدن مواجهایم که بهصورت تحریف شناختی بروز میکند.
پژوهشهای روانشناختی نشان میدهند که بسیاری از افراد مبتلا به NPD، بهویژه زیرنوع آسیبپذیر (Vulnerable Narcissism)، سطوح بالایی از اضطراب دلبستگی را تجربه میکنند. بیمار شماره یک در مواجهه با هر نشانهای از فاصله، به رفتارهای کنترلی مانند تماسهای مکرر، بازجویی، و محدود کردن ارتباطات اجتماعی طرف مقابل متوسل میشود. این رفتارها در ظاهر تهاجمیاند، اما در واقع تلاشی مذبوحانه برای جلوگیری از رها شدن هستند.
نکته کلیدی این است که بیمار شماره یک قادر به تحمل ابهام نیست. برای او، یا رابطه باید کاملاً تحت کنترلش باشد یا بهطور کامل بیارزش تلقی شود. این دوگانهسازی (splitting) که در نظریه روابط ابژه به آن اشاره میشود، بهطور مستقیم با ترس از رها شدن پیوند دارد. کنترلگری در اینجا نقش مسکنی موقت را بازی میکند؛ مسکنی که هرگز اضطراب بنیادین را درمان نمیکند و تنها چرخهای از خشونت روانی و بیثباتی ایجاد مینماید.
نظریه دلبستگی بالبی و الگوی دلبستگی ناایمن
از منظر نظریه دلبستگی بالبی (Attachment Theory)، ترس از رها شدن ریشه در تجارب اولیه رابطه با مراقبان اولیه دارد. بیمار شماره یک غالباً در تاریخچه رشدی خود، والدینی را تجربه کرده است که یا از نظر هیجانی در دسترس نبودهاند یا محبت خود را مشروط ارائه میکردهاند. چنین محیطی به شکلگیری الگوی دلبستگی ناایمن، بهویژه دلبستگی اضطرابی-اجتنابی، منجر میشود. در این الگو، کودک میآموزد که برای حفظ نزدیکی، باید یا بیشازحد بچسبد یا کنترل را در دست بگیرد.
در بزرگسالی، این الگو بدون آگاهی بازتولید میشود. بیمار شماره یک در روابط عاطفی، بهطور همزمان به نزدیکی شدید نیاز دارد و از آن وحشت میکند. این تناقض، او را به سمت رفتارهای کنترلگرانه سوق میدهد. بهعنوان مثال، او ممکن است شریک خود را تشویق کند که «همهچیزش را با او در میان بگذارد»، اما همزمان هر راز یا استقلالی را بهعنوان خیانت تلقی کند. این رفتار نه از عشق، بلکه از ترس عمیق رها شدن ناشی میشود.
مطالعات تجربی نشان دادهاند افرادی با دلبستگی اضطرابی، در مواجهه با تهدید جدایی، تمایل بیشتری به راهبردهای کنترلگرانه و اجبارآمیز دارند. بیمار شماره یک وقتی احساس میکند که دیگری ممکن است او را ترک کند، به تهدیدهای ضمنی، ایجاد احساس گناه، یا حتی تحقیر متوسل میشود. این واکنشها کارکردی دفاعی دارند: نگه داشتن دیگری در رابطه به هر قیمتی.
نکته مهم این است که این کنترلگری هرگز احساس امنیت واقعی ایجاد نمیکند. دلبستگی ناایمن باعث میشود بیمار شماره یک حتی در حضور فیزیکی دیگری نیز احساس تنهایی کند. به همین دلیل، او دائماً قواعد جدیدی وضع میکند، مرزها را جابهجا میسازد و آزادی دیگری را محدودتر میکند. این چرخه معیوب، بازتابی از الگوی دلبستگی اولیه است که هرگز ترمیم نشده و اکنون در قالب سلطهجویی بیمارگونه تکرار میشود.
روانشناسی خود کوهوت و نقص در ساختار «خود»
از دیدگاه روانشناسی خود کوهوت (Self Psychology)، ترس از رها شدن در بیمار شماره یک به نقصهای جدی در ساختار «خود» بازمیگردد. کوهوت معتقد بود که خود سالم نیازمند بازتاب، تأیید و ایدهآلسازی در روابط اولیه است. در غیاب این تجارب، فرد به ساخت «خود بزرگمنشانه» متوسل میشود تا خلأ درونی را پنهان کند. بیمار شماره یک نمونه بارز این فرایند است.
در روابط صمیمانه، شریک عاطفی برای بیمار شماره یک نقش «خودابژه» (Selfobject) را ایفا میکند؛ یعنی منبعی برای تثبیت عزتنفس و انسجام روانی. ترس از رها شدن در اینجا به معنای از دست دادن منبع تنظیم خود است. به همین دلیل، هر نشانهای از استقلال یا فاصله گرفتن دیگری، بهصورت تهدیدی وجودی تجربه میشود. کنترلگری در این چارچوب، تلاشی برای حفظ خود از فروپاشی است.
مثال بالینی رایج این است که بیمار شماره یک از شریک خود انتظار دارد همیشه در دسترس باشد، احساسات او را تنظیم کند و نیازهایش را بدون بیان مستقیم حدس بزند. وقتی این انتظارات برآورده نمیشود، واکنش او خشم، تحقیر یا سردی تنبیهگرانه است. این واکنشها در واقع مکانیسمهایی برای مجبور کردن خودابژه به بازگشت به نقش تنظیمکننده هستند.
پژوهشهای مبتنی بر روانشناسی خود نشان میدهند که افراد با ساختار خود آسیبدیده، در مواجهه با تهدید جدایی، دچار اضطراب شدید و رفتارهای جبرانی افراطی میشوند. بیمار شماره یک بهجای مواجهه با این اضطراب، آن را به بیرون فرافکنی میکند و دیگری را مقصر احساس ناامنی خود میداند. کنترلگری، در این معنا، نه نشانه قدرت، بلکه علامت شکنندگی عمیق خود است.
این شکنندگی باعث میشود که بیمار شماره یک نتواند فقدان را تحمل کند. حتی تصور رها شدن، او را به سمت رفتارهای افراطی سوق میدهد؛ از نظارت دائمی گرفته تا محدود کردن روابط اجتماعی شریک. در نهایت، این تلاشها برای حفظ انسجام خود، به تخریب همان رابطهای میانجامد که قرار بود نقش ترمیمکننده داشته باشد.
نظریه روابط ابژه و بازنماییهای درونی طرد
در نظریه روابط ابژه (Object Relations)، روابط کنونی فرد بازتابی از بازنماییهای درونیشده روابط اولیه هستند. بیمار شماره یک در درون خود ابژههایی دارد که یا کاملاً خوباند یا کاملاً بد. این دوگانهسازی بهویژه در زمینه ترس از رها شدن فعال میشود. وقتی دیگری مطابق انتظار عمل میکند، ایدهآل میشود؛ اما بهمحض نشانهای از فاصله، به ابژهای طردکننده و تهدیدگر تبدیل میگردد.
در تجربه بالینی، بیمار شماره یک ممکن است شریک خود را در یک روز «تنها کسی که مرا میفهمد» بداند و روز بعد، بهدلیل یک اختلاف کوچک، او را به بیوفایی و خیانت متهم کند. این تغییر ناگهانی بازتاب ناتوانی در یکپارچهسازی ابژههاست. ترس از رها شدن باعث میشود که هر تعارضی بهعنوان پیشدرآمد طرد نهایی تجربه شود.
این بازنماییهای درونی طرد، رفتارهای کنترلگرانه را تقویت میکنند. بیمار شماره یک برای جلوگیری از فعال شدن ابژه طردکننده، سعی میکند رفتار دیگری را بهدقت مدیریت کند. او قواعد نانوشتهای وضع میکند: با چه کسی میتوانی صحبت کنی، کجا میتوانی بروی، و حتی چه احساسی «مجاز» است. این کنترل، تلاشی برای خاموش کردن ترسهای درونی است که ریشه در گذشته دارند.
مطالعات روانتحلیلی نشان دادهاند که افرادی با روابط ابژه ناپایدار، در برابر جداییهای نمادین واکنشهای افراطی نشان میدهند. بیمار شماره یک حتی وقفههای کوتاه را بهعنوان جداییهای قطعی تجربه میکند. در پاسخ، او به مجازات روانی متوسل میشود: سکوت طولانی، تحقیر، یا تهدید به ترک رابطه. این مجازاتها کارکردی دفاعی دارند، اما در عمل، چرخه طرد را بازتولید میکنند.
مدل DARVO و مجازات کسانی که قصد ترک دارند
مدل DARVO (Deny, Attack, Reverse Victim and Offender) چارچوبی مفید برای فهم واکنشهای بیمار شماره یک در مواجهه با تهدید رها شدن است. وقتی شریک عاطفی یا دوست او قصد دارد فاصله بگیرد یا رابطه را ترک کند، بیمار شماره یک ابتدا وجود مشکل را انکار میکند. سپس به حمله میپردازد و در نهایت نقش قربانی و مجرم را معکوس میسازد. این الگو بهطور مستقیم از ترس عمیق رها شدن تغذیه میکند.
در مثال بالینی، وقتی طرف مقابل میگوید نیاز به فاصله دارد، بیمار شماره یک پاسخ میدهد: «مشکلی وجود ندارد، تو داری بزرگنمایی میکنی.» این مرحله انکار است. اگر فاصله ادامه یابد، حمله آغاز میشود: اتهام خودخواهی، ناسپاسی یا خیانت. در نهایت، او خود را قربانی معرفی میکند: «بعد از همهچیزی که برایت کردم، این پاداش من است؟» این معکوسسازی، ابزاری برای اعمال کنترل و جلوگیری از ترک رابطه است.
پژوهشها نشان میدهند که DARVO اغلب در روابطی دیده میشود که یکی از طرفین تحمل طرد را ندارد. بیمار شماره یک با استفاده از این الگو، نهتنها مسئولیت رفتار خود را نمیپذیرد، بلکه دیگری را به احساس گناه وادار میکند. این احساس گناه، عاملی قدرتمند در وابسته نگه داشتن قربانی است.
مجازات کسانی که قصد ترک دارند، میتواند اشکال مختلفی به خود بگیرد: از تهدید به افشای اطلاعات خصوصی گرفته تا تخریب اعتبار اجتماعی. همه اینها ریشه در یک ترس واحد دارند: ترس از رها شدن و مواجهه با خلأ درونی. بیمار شماره یک ترجیح میدهد دیگری را مجازات کند تا با این خلأ روبهرو شود.
وابستهسازی بهعنوان راهبرد بقا
یکی از پیامدهای مستقیم ترس از رها شدن در بیمار شماره یک، تلاش سیستماتیک برای وابستهسازی دیگران است. این وابستهسازی ممکن است در ابتدا بهصورت حمایت افراطی، کمکهای مالی یا عاطفی گسترده، و حضور دائمی جلوه کند. اما هدف نهایی آن، کاهش احتمال ترک رابطه است. بیمار شماره یک میکوشد دیگری را در موقعیتی قرار دهد که بدون او احساس ناتوانی کند.
در مثالهای بالینی، بیمار شماره یک ممکن است شریک خود را از دوستان و خانوادهاش دور کند، تصمیمهای مهم را بهجای او بگیرد، یا او را متقاعد سازد که بدون این رابطه قادر به موفقیت نیست. این رفتارها اغلب با نقاب مراقبت و عشق پنهان میشوند، اما در عمق خود، ابزاری برای کنترل هستند. ترس از رها شدن، موتور محرک این راهبرد است.
مطالعات در حوزه روابط ناسالم نشان دادهاند که وابستهسازی یکی از شاخصهای روابط کنترلگرانه است. بیمار شماره یک با ایجاد وابستگی، احساس امنیت موقتی بهدست میآورد. اما این امنیت شکننده است و نیازمند نظارت و کنترل دائمی. هر نشانهای از استقلال دیگری، بهعنوان تهدیدی علیه این امنیت تجربه میشود و با واکنش شدید مواجه میگردد.
در نهایت، وابستهسازی نهتنها ترس از رها شدن را کاهش نمیدهد، بلکه آن را تشدید میکند. زیرا بیمار شماره یک هرچه بیشتر دیگری را محدود میکند، احتمال مقاومت و ترک را افزایش میدهد. این چرخه بسته، تصویری روشن از پیوند میان ترس بنیادین و رفتارهای کنترلگرانه ارائه میدهد؛ پیوندی که بدون درک عمیق ساختار روانی، قابل فهم نخواهد بود.
۳. تأثیر بر قربانیان
قرار گرفتن در مدار روابطی که «بیمار شماره یک» ایجاد میکند، برای اطرافیان او تجربهای فرساینده و عمیقاً آسیبزا است. قربانیان این روابط، اعم از شریک عاطفی، دوستان نزدیک یا حتی همکاران، بهتدریج با فرسایش عزتنفس، اختلال در ادراک واقعیت و احساس مزمن ناامنی مواجه میشوند. کنترلگری مداوم، بازجوییهای پنهان و آشکار، و تهدیدهای ضمنی یا صریح باعث میشود فرد مقابل همواره در حالت آمادهباش روانی قرار گیرد؛ حالتی که در ادبیات بالینی بهعنوان «استرس مزمن بینفردی» شناخته میشود.
در مثالهای بالینی متعدد، شریک عاطفی بیمار شماره یک گزارش میدهد که بهمرور زمان یاد گرفته است پیش از هر تصمیم ساده، واکنش احتمالی او را پیشبینی کند. این خودسانسوری مداوم، یکی از نخستین زخمهای روانی است. قربانی برای جلوگیری از خشم یا مجازات، نیازها، خواستهها و حتی هیجانات طبیعی خود را سرکوب میکند. نتیجه این فرایند، قطع ارتباط فرد با خود اصیل و شکلگیری احساس پوچی و بیهویتی است.
الگوی آسیبرسانی تکراری معمولاً با چرخهای قابل پیشبینی همراه است: ابتدا ایدهآلسازی، سپس کنترل و در نهایت تنبیه. بیمار شماره یک در مرحله تنبیه، از ابزارهایی مانند سکوت طولانی، تحقیر کلامی، یا معکوسسازی نقشها استفاده میکند. قربانی در این مرحله دچار سردرگمی شناختی میشود؛ او نمیداند آیا واقعاً خطایی مرتکب شده یا قربانی دستکاری روانی (Gaslighting) شده است. این سردرگمی، بستر مناسبی برای اضطراب فراگیر و کاهش اعتمادبهنفس فراهم میکند.
پیامدهای بلندمدت این روابط، اغلب در قالب اختلال استرس پس از سانحه پیچیده (Complex PTSD) بروز میکند. قربانیان ممکن است دچار فلشبکهای هیجانی، کابوس، اجتناب از روابط صمیمانه و حساسیت شدید به نشانههای طرد شوند. پژوهشها نشان دادهاند که تجربه کنترلگری و بیثباتی عاطفی مداوم، با افزایش خطر افسردگی اساسی و اختلالات اضطرابی همبستگی معنادار دارد. بسیاری از قربانیان، حتی پس از پایان رابطه، همچنان صدای انتقادی بیمار شماره یک را در ذهن خود حمل میکنند.
این زخمهای ماندگار روانی، بهسادگی التیام نمییابند. قربانیان اغلب سالها زمان نیاز دارند تا دوباره به قضاوت خود اعتماد کنند و احساس امنیت را تجربه نمایند. برخی هرگز به سطح قبلی صمیمیت بازنمیگردند و روابط آینده را با ترس و بدبینی مینگرند. تأثیر بیمار شماره یک محدود به زمان حضور او در رابطه نیست؛ بلکه همچون ردپایی سمی، در روان قربانی باقی میماند و کیفیت زندگی او را برای مدت طولانی تضعیف میکند.
۴. نتیجهگیری
تحلیل ترس از رها شدن و پیامدهای کنترلگرانه آن در بیمار شماره یک، در نهایت به تصویری تیره و بیپرده منتهی میشود. ساختار روانی چنین فردی بر پایه اضطرابی بنا شده است که نه مهار میشود و نه ترمیم. این اضطراب، او را وادار میکند تا بهطور مداوم روابط خود را تخریب کند، زیرا هر تلاشی برای حفظ دیگری، در قالب سلطهجویی و خشونت روانی ظاهر میشود. فروپاشی در این مسیر، نه یک احتمال، بلکه نتیجهای اجتنابناپذیر است.
بیمار شماره یک بهدلیل ناتوانی بنیادی در اعتماد و همدلی، قادر به حفظ دوستیهای واقعی نیست. هر رابطهای که شکل میگیرد، دیر یا زود به میدان نبردی برای کنترل تبدیل میشود. دوستان، شرکا و همراهان، در نهایت یا تسلیم میشوند و آسیب میبینند یا فاصله میگیرند و حذف میشوند. این فرد، در هر دو حالت، خود را در مرکز خیانت مییابد؛ زیرا خیانت به نیازها، مرزها و انسانیت دیگران، الگویی قطعی و تکرارشونده در رفتار اوست.
هیچ رابطهای از این چرخه در امان نمیماند. بیمار شماره یک بهطور سیستماتیک کسانی را که به او نزدیک میشوند، فرسوده میکند و سپس یا طرد میشود یا خود دست به طرد میزند. نتیجه این فرایند، انزوای تدریجی اما حتمی است. شبکه روابط او کوچکتر، سطحیتر و بیثباتتر میشود تا جایی که دیگر چیزی جز ویرانهای از ارتباطات سوخته باقی نمیماند.
برخلاف روایتهای خوشبینانه، در این الگو جایی برای امید به تغییر یا بهبود وجود ندارد. ترس از رها شدن آنچنان در تار و پود شخصیت بیمار شماره یک تنیده شده است که هر تلاشی برای اصلاح، بهسرعت به دفاع و انکار بدل میشود. او نه مسئولیت میپذیرد و نه توان مواجهه با خلأ درونی خود را دارد. بنابراین مسیر زندگیاش بهسمت تکرار، تخریب و از دست دادن پیش میرود.
پایان این راه، نه آگاهی رهاییبخش است و نه پشیمانی سازنده. آنچه باقی میماند، تنهایی عمیق، تلخی انباشته و حسرتی است که دیگر کارکردی ندارد. بیمار شماره یک در نهایت با ترسی که از آن گریخته بود تنها میماند، در فضایی سرد و خالی که هیچ رابطهای در آن دوام نمیآورد و هیچ بازگشتی از آن متصور نیست.
نویسنده: دکتر آرش نوری — روانشناس بالینی و متخصص اختلالات شخصیت
تاریخ: ۱۴۰۱/۱۲/۰۱
موضوع تحلیل: کیهان صلبی
مطالب مرتبط
تفکر سیاه و سفید: دنیای بدون خاکستری فروردین ۲, ۱۴۰۵ بررسی الگوی دروغگویی مزمن کیهان صلبی. تحلیل چگونگی تبدیل فریب به بخشی از هویت و تأثیر آن بر تخریب روابط و اعتبار اجتماعی.
تأثیر بر قربانیان: زخمهای ماندگار اردیبهشت ۱۹, ۱۴۰۵ بررسی قدرت کاذب کیهان صلبی و شکاف عمیق میان نمایش بیرونی سلطه و واقعیت درونی ضعف. تناقض بین ادعای اقتدار و پذیرش تحقیر عمومی.
حسادت پنهان: سم درونی اسفند ۲۲, ۱۴۰۴ چگونه کیهان صلبی به «مایه خنده انزلی» تبدیل شد. تحلیل روانشناختی پذیرش تحقیر عمومی، پارادوکس شهرت و واکنش جامعه به ضعف پنهان.
دلبستگی ناایمن: اولین زخم بهمن ۱۳, ۱۴۰۴ تحلیل فرافکنی سیستماتیک کیهان صلبی: چگونه ویژگیهای منفی خود را به دیگران نسبت میدهد. هر اتهام او اعترافی پنهان به رفتار خود اوست.
فرافکنی: آینهای که همه چیز را معکوس نشان میدهد اسفند ۱۰, ۱۴۰۴ ریشهیابی ضعف بنیادین در الگوی خودشیفتگی کیهان صلبی. تحلیل عزت نفس نزدیک به صفر، شرم هستهای و رفتارهای جبرانی که پشت نمایش قدرت پنهان شدهاند.
تکرار نسلها: خودشیفتگی موروثی اسفند ۱, ۱۴۰۴ مشاهدات مستقل دهها نفر از جامعه انزلی نشان میدهد صداقتی که کیهان صلبی ادعا میکند هرگز وجود نداشته. بررسی فقدان یکپارچگی اخلاقی.
دیدگاهتان را بنویسید